Dyslexie

EGES
Heeft U een vraag?
Stuur vrijblijvend een email.
U krijgt gratis een deskundig antwoord.

info@eges.nl

Vragen en antwoorden 

Veel gestelde vragen aan ons over dyslexie.

Informatie
Handelen
Vragen
Gelezen 
Onderzoek
Problemen met dyslexie in het bedrijf.

Terug naar de homepage EGES.nl


 

De vragenstellers op deze pagina blijven anoniem. Stel Uw vraag per email aan info@eges.nl en U krijgt binnen 48 uur uitgebreid antwoord op Uw vraag. Een beknopte samenvatting komt op deze pagina.
Telefonisch consult is ook mogelijk !. Stuur ons Uw vraag per email(info@eges.nl) of per fax (0227512286). Vermeld Uw naam, adres en telefoonnummer en wanneer U teruggebeld kunt worden.

De volgende vragen werden reeds gesteld:

Algemeen:

Kan dyslexie worden verholpen?
Wanneer kan dyslexie worden vastgesteld.
Zijn er ook voordelen verbonden aan  'dyslexie'?
Wat kan ik doen in de kleuterperiode ?
Kan een zwakke school de oorzaak zijn van dyslexie?
Hoe haal ik mijn rijbewijs?
Hoe verkom ik motivatieproblemen?

Lezen:

Kan je alleen dyslectisch zijn voor lezen ?
Hoe kan ik mijn kind  leren sneller lezen?
Wat betekent HEMSTIM?
Welke behandelwijzen voor lezen zijn er zoal?

Spellen:

Zijn er computerprogramma's om de spelling te verbeteren?
Wat doe ik met de woordrijen voor spelling thuis?
Hoe behandel ik de klankgroepen bij spelling?

Rekenen:

Zijn dyslecten ook zwak in rekenen ?
Welke relatie heeft dyslexie met rekenen?
Hebben dyslectici ook dyscalculie?
Duurt automatiseren van getallen onder 10 langer?
 
 
Vragen
Antwoorden
Hebben dyslectici ook dyscalculie? Nee, soms lijkt het erop. De oorzaak hiervan zijn dan fonologische verwerkingsproblemen binnen onze 'talige' rekendidactiek.  Maak de didactiek ruimtelijk, schematisch en het gaat al een stuk beter. 
Tafelkennis  dient ook vaak te worden  begeleid. Gebruik dan meer tijd, meer inzicht, ezelsbruggen en een tafelkaart. 
Echte dyscalculie is een tekort aan ruimtelijk inzicht en logisch schematisch denken. Ook dat komt voor. Zelfs de combinatie met dyslexie zal  bij enkele leerlingen voorkomen.  Deze stoornis is dan wel ernstig en moeilijk te compenseren.
Wat betekent HEMSTIM? HEMSTIM staat voor HEMisfeer STIMulatie. 
Letterlijk betekent deze methode: stimuleren van een hemisfeer (=hersenhelft), een wat gedateerd idee, afkomstig uit de neurologie 
(uitgebreid antwoord)
Welke behandelwijzen voor lezen zijn er zoal? Grofweg zijn er twee: 
- orthodidactische (wetenschappelijk) 
- alternatieve (niet wetenschappelijk) 
De laatste kennen we wel maar deskundig zijn we alleen in de eerste. (ieder zijn vak) 
De orthodidactische methoden kunnen ook weer grofweg worden onderverdeeld in: 
- technische trainingen gericht op zwakke gebieden 
- compenserende strategieën gericht op sterke 
   gebieden 
Onze uitgangspunten zijn een mix van beiden, uitgaande van de compenserende strategieën. 
(uitgebreid antwoord in Word)
Hoe haal ik mijn rijbewijs? In principe zijn er weinig problemen door 'ja'-'nee' keuze. 
Droge kennis structureren en ezelsbruggen verzinnen en logisch nadenken.. 
(uitgebreid antwoord in Word)
Hoe verkom ik motivatieproblemen? Een technische negatieve benadering van het probleem demotiveert vroeg of laat de dyslecticus. 
Een positieve, strategische, compenserende en individueel afgestemde aanpak motiveert juist. 
(uitgebreid antwoord in Word)
Welke technische leesoefeningen zijn zinvol voor een dyslectisch kind van  8 jaar? In principe zijn zuiver technische oefeningen op zich te ontraden. Meestal heeft het meer na- dan voordelen. De nadelen zijn: 
- lezen is altijd een combinatie van strategie en techniek. 
- een goede leeshouding kan niet zonder strategie 
- zuiver technische leesoefeningen leren goede strategieën juist af 
- het is erg demotiverend voor iemand die al een zwakke techniek heeft, mede gezien het effect 
Goede leesoefeningen kenmerken zich door: 
- zinvolle motiverende oefenvorm 
- gericht op betekenis van de tekst 
Daarna kan altijd kort aan de zuivere techniek worden gewerkt. Deze richt zich op het automatiseren (flitsen, directe herkenning) van: 
- moeilijk te onderscheiden klanken en (dubbel-)tekens  (n-m, b-d, i-ie, ie-ei, s-z, f-v, eu-ui-ou-au-ch-sch-ng-nk) 
- korte en lange klanken (a-aa, u-uu, o-oo, e-ee) 
- 'functionele' klankgroepen (eer, oor, eur, aai, ooi, oei, eeuw, ieuw, uw)
   
   
Welke relatie heeft dyslexie met rekenen? 
En hoe behandel je dat dan?
Rekenen zelf heeft geen directe relatie met dyslexie. Toch vertonen dyslectische kinderen vaak rekenproblemen. Hoe zit dat nou? 
Vanuit het FIK-2 schema is dat heel begrijpelijk. 
Er spelen hierbij twee aspecten een rol: 'F' en 'K' 
De 'K' van 'kennisverwerving': immers veel noodzakelijke kennis bij rekenen bestaat uit geautomatiseerde 'objecten'; splitsen tot 10 en tafelkennis. Vanwege het 'droge' karakter hebben dyslectici hiermee problemen. Slimme dyslectici onthouden de tafels d.m.v. ezelsbruggen of rekenen ze uit op een slimme manier. 
Gebruik een tafelkaart.
De 'F' van fonologische problemen speelt een belangrijke rol wanneer we een rekenprobleem oplossen in ons 'taalgebied'. En dat doen we vanuit onze didactiek meestal. We zetten het rekenprobleem om in zinnen met woorden. Hierbij moeten objecten (woorden) worden onthouden. Tijdens deze bewerkingen gaat het mis in het korte termijn geheugen. 
Wanneer we de didactiek aanpassen en het rekenprobleem niet omzetten in taal gaat het goed. 
Gebruik daarom (stappen)schema's, ruimtelijke bewerkingen en veel kladblaadjes. Ook bij het hoofdrekenen.
Zijn er computerprogramma's om de spelling te verbeteren? Ik ken heel veel programma's die dat pretenderen. 
Ik ken weinig programma's die effect hebben op de spelling van dyslectici. 
De oorzaak ligt in de gebruikte didactiek. 
Spellen is voor een dyslecticus iets totaal anders dan voor een niet dyslecticus. Als je niet dyslectisch bent gaat bijna alles geautomatiseerd. Je haalt niet alleen veel woorden op vanuit een groot 'woordbeeldenboek' maar fouten worden gecorrigeerd omdat het 'gewoon niet staat'. 
Een dyslecticus heeft maar een heel dun 'boekje' met woordbeelden. Hij/zij kan dus ook niet langs die weg corrigeren. 
Veel computerprogramma's richten zich op het trainen van die woordbeelden. De geoefende woordbeelden vervagen echter weer snel. 
Een goed didactiek voor dyslectici richt zich op een een duidelijke strategie. 
(Dit gaat nu te ver voor deze rubriek. Ik zal dit nog eens op een aparte pagina verder uitwerken)
Wat kan ik doen in de kleuterperiode ?
  • Dyslexie kan je niet voorkomen. 
  • Een  goede voorbereiding op groep 3 is wel van groot belang om zo goed mogelijk te beginnen. 
  • Hiervoor zijn drie woorden belangrijk: 

  • taal, plezier en  voorbeeld.
Ideeën zijn de volgende: 
  • Interactief voorlezen met twee tot drie kinderen. 
  • Beeldverhaaltjes maken (picto) 
  • Allerlei taalbeschouwende activiteiten: rijmen, klappen, luisteren naar woorden, woorden samenstellen e.d. 
  • Bij verder 'normale' kinderen en zeker goed begaafde kinderen kan op een plezierige manier letters worden aangeleerd met visuele steuntjes. Het gaat hierbij juist om de moeilijke klanken en tekens (n/m, b/d, ui/eu) en korte en lange klanken (a/aa, u/uu, o/oo) 
Uitgebreid: Aanvankelijk lezen
Zijn er ook voordelen verbonden aan  'dyslexie'? 
Ik ervaar soms grote voordelen! Ik heb een  creatieve geest, grote ruimtelijke inzichten en een logisch, "grote lijnen" geheugen en meer. 
Het is fijn dat je het op die manier ervaart. Het is best mogelijk, dat je je sterke kanten beter hebt ontwikkeld door je positieve instelling. 
Ik ken honderden dyslecten. Ik ken ze begaafd maar jammer genoeg ook minder begaafd. Ze zijn net zo verschillend als ieder ander. 
Het verhaal dat dyslecten bijzondere gaven zouden hebben, creatief zouden zijn en ruimtelijk hoogbegaafd, kan naar het rijk der fabelen worden verwezen. 
Dyslexie zelf is geen gave; een positieve instelling wel. En dat is mooi meegenomen !!
Hoe kan ik mijn kind  leren sneller lezen? Niet door technische leesoefeningen 
Wel door oefening in begrijpend en studerend lezen: 
- motiveer vooraf, wek verwachtingen 
- denk hardop tijdens voorlezen, vat samen, verklaar, stel vragen 
- maak relaties en bespreek achteraf 
Kortom: laat het begrip de techniek compenseren 
(Ik zal dit in de komende maanden op een aparte pagina uitwerken)
Hoe behandel ik de klankgroepen bij spelling Gebruik de auditieve methode
maak kaartjes van de klankgroepen 
lees een zin op en laat de gebruikte klankgroepen aanwijzen. 
laat daarna het de woorden opschrijven
Wat doe ik met de woordrijen voor spelling thuis? Niet de woorden uit het hoofd leren !!! 
Dat kan niet bij een dyslecticus. 
Wel de problemen in een woord zoeken en auditief laten ontdekken in andere woorden. 
Leg een schriftje aan en orden per categorie. 
(Ik zal dit in de komende maanden op een aparte pagina uitwerken)
Wanneer kan dyslexie worden vastgesteld. Zeker in groep 3 van de basisschool. Liever nog eind groep 2, voordat het aanvankelijk lezen begint.
Wie betaalt de extra hulp voor dyslexie ? Sinds een paar jaar wordt door de ziektenkostenverzekeringen geen vergoeding meer verstrekt voor dyslexie. De extra hulp op school is voor de ouders gratis. En daar moet het dan ook gebeuren.
Zijn dyslecten ook zwak in rekenen ? Bij rekenen kunnen er problemen zijn met: 
  • de parate kennis (splitsen en tafels) 
  • omkeren van de getallen 
  • hoofdrekenen 
  • redactiesommen 
Kan je alleen dyslectisch zijn voor lezen ? Meestal levert spelling meer problemen op dan lezen. Bij lezen kan je veel 'raden' en bij spelling niet.
Kan een zwakke school de oorzaak zijn van dyslexie? Nee, maar een goede school begeleidt het kind zodanig, dat het erg ver kan komen.
Kan dyslexie worden verholpen? Nee, je kan er wel goed mee leren omgaan. Door compensatie en het aanleren van goede (leer-)strategieën lukt er erg veel.
Duurt automatiseren van hoeveelheden onder 10 langer? Automatiseren van de hoeveelheden onder de tien is voor veel kinderen een 'auditieve associatie'. Door een zwakker geheugen kan het inderdaad soms lang duren. Visualiseren en systematisch veelvuldig geheugen onderhouden is hierbij dus geboden.
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   


 

Informatie en offertes kunnen worden aangevraagd bij Didactisch Adviesbureau EGES
tel. 0227-512285 fax 0227-512286
info@EGES.nl


ã2002 Simon Eg, EGES Kvk 37082717