Dyslexie

Definitie

Er zijn mooie wetenschappelijke definities voor dyslexie. Uitgaande van de publicaties hierover kan worden gezegd dat een dyslecticus altijd problemen heeft met:

  • De verwerking van de lettertekens en van de klanken.
  • Het vergroten van kennis bij het leren van ‘droge’ feitenkennis
  • Het geautomatiseerd toepassen van die kennis bij schriftelijke en mondelinge  taken. Vaak ook bij hoofdrekenen.
  • Het tempo, de complexe taken en de concentratie bij schriftelijke en/of mondelinge taken

Wanneer er problemen zijn op het gebied van lezen en spellen hoeft iemand dus niet altijd dyslectisch te zijn. Ook andere oorzaken zijn mogelijk. Bijvoorbeeld:

  • De persoon leert over het algemeen erg moeilijk. (moeilijk lerend)
  • Er is onvoldoende aandacht besteed aan de leerproblemen.(didactische verwaarlozing)
  • De persoon heeft een periode geen (goed) onderwijs genoten door ziekte, wisseling van school of leerkracht.
  • Er spelen andere problemen of zorgen een rol. (emotioneel of pedagogisch)

 

Onze visie

Begin jaren 90 was ‘FIK-2’ het eerste uitgebreide pakket voor signalering, onderzoek en behandeling van dyslexie dat landelijke bekendheid genoot. En dat was dus ver voordat er een landelijk protocol in opdracht van het ministerie werd ontwikkeld.

Het FIK-2-pakket werd destijds door veel onderwijsbegeleidingsdiensten en nascholingsinstituten in hun aanbod opgenomen. De laatste tien jaar is FIK-2 door de landelijke aandacht voor het protocol ernstige leesproblemen (en dyslexie) en de ontwikkelingen rond de zorgverzekeringen naar de achtergrond geraakt. Vanuit de vragen die nog steeds binnenkomen blijkt er nog wel belangstelling te zijn voor het pakket. Hieraan is ook te merken dat het pakket, zeker op onderdelen, het nog steeds wordt gebruikt, ook door instellingen waaraan het nooit is overgedragen……

Handelen bij dyslexie

Lees artikel

HET FIK-2 PRINCIPE

Het FIK-2 principe en de bijbehorende materialen werden vanaf 1993 op basis van de wetenschappelijke, leertheoretische inzichten ontwikkeld door Sytske Aukes en Simon Eg, werkgroep ‘Dyslexie’ van de SBD Kop van Noord-Holland (na de grote fusie rond de eeuwwisseling bestaat deze niet meer).

Hiervoor zijn materialen ontwikkeld voor signalering, onderzoek en behandeling voor jonge kinderen (kleuters) tot en met leerlingen in de brugklassen van het VO. Deze ideeën zijn en worden nog steeds verder ontwikkeld door EGES, Dyslexiezorg NH. Alle materialen zijn in hun nieuwste versie nog steeds te verkrijgen. Bij het ontdekken, onderzoeken en behandelen van dyslexie wordt, vanuit het zogenaamde ‘FIK-2’-principe, gekeken naar de volgende vijf gebieden:

F: Fonologische verwerking

Het kernprobleem van dyslexie is het verwerken van klanken en tekens van de taal: de fonologische verwerking.

I: (algemene) Intelligentie

Er zijn zowel intelligente als niet intelligente dyslectici. De eersten hebben vaak zelf allerlei trucs bedacht om met de dyslexie om te gaan of hun problemen te verbergen. Wanneer de dyslecticus bovendien normaal intelligent overkomt, verwacht je geen problemen bij lezen en spellen. Een dyslecticus presteert bij bepaalde taken altijd onder het verwachte niveau.

K: (verworven) Kennis

De meeste dyslectici hebben gebrek aan voldoende kennis bij het lezen en spellen. Bovendien kan ook kennis bij andere vakken tegenvallen (bijvoorbeeld bij rekenen).

T: Toepassen van kennis

Kennis, die wel aanwezig is, past de dyslecticus niet altijd toe. Die kennis is dan niet goed geautomatiseerd.

W: Werkhouding

Dyslectici zijn lezen en schrijven vaak vervelend gaan vinden. Bovendien zijn veel lees- en schrijftaken erg ingewikkeld en complex voor hen. Mede hierdoor ontstaan problemen in de werkhouding.

Dyslexie en handschrift

Lees artikel

MAUREEN LOVETT

De principes van Maureen Lovett vormden rond 1990 de basis van de FIK-2-materialen voor herkenning, diagnosticering en behandeling van dyslexie. De effectieve en leerstrategische aanpak van de Canadese programma’s voor zwakke lezers en spellers zijn door de medewerkers van EGES vertaald naar de Nederlandse onderwijssituatie. Ze vormen de basis van het BAAT-spiekschrift en leesprogramma van EGES ten bevoeve van het protocol voor zeer ernstige dyslexie.

Wij hebben een aantal van haar artikelen vertaald. Dat zijn de volgende artikelen.

Kenmerken van leesproblemen

bron: Overcoming Dyslexia by Sally Shaywitz M.D., New York, NY: Alfred A. Knopf, 2003 De peuter… lijkt geen belangstelling te hebben voor taalspelletjes als nazeggen en rijmen. heeft problemen met de bekende kleuterrijmpjes. spreekt regelmatig woorden verkeerd uit en blijft hardnekkig steken in peutertaal. kent de letters van de eigen naam niet. heeft moeite met de namen van...

Lees verder

Hoe help je je eigen kind?

1. Praat met je kind van jongs af aan. Verklank de letters, vraag je kind naar een mening en geef de tijd om na te denken. 2. Leer je kind na te denken over wat gelezen wordt. Stel je kind vragen na het samen lezen zoals: ”Wat is er gebeurd?” en “Wat zal er nu gaan gebeuren, denk...

Lees verder

Effectieve interventies

De voornaamste kenmerken van goed werkende remediëring volgens Maureen Lovett in het Canadese programma “PHAST,Empower Reading”. De vaardigheden van lezen en schrijven van kinderen en volwassenen ontwikkelen zich door effectieve instructie en steeds moeilijker wordende oefeningen. Onderzoek heeft aangetoond dat effectieve programma’s: zich direct richten op de essentiële problemen en intensieve remediëring geven van de basale spraak/taal/fonologische gebreken....

Lees verder

Advies, begeleiding & coaching bij dyslexie

Dyslexie in DSM-V

Het ministerie wil dat in Nederland alle GZ-psychologen vanaf 1 januari 2017 gebruik gaan maken van het nieuwe internationale standaardwerk voor diagnostiek DSM-V voor geesteswetenschappen. De psychologen van EGES zijn hier klaar voor. Sterker nog: zij gebruiken de nieuwe standaarden al. Mede omdat EGES ook voor internationale organisaties...

Lees verder

‘The Daily Mile’ van Wennemars.

In Engeland en Schotland is het lopen van de dagelijkse mijl al een groot succes. Erben Wennemars is de promoter van deze nieuwe trend in Nederlandse scholen. Door elke dag ongeveer anderhalve kilometer te rennen raken kinderen overgewicht kwijt. Gewoon even een kwartiertje buiten rennen tussendoor, zonder speciale...

Lees verder

Nieuw contract voor Hollands Kroon

Vanaf 1 juli 2016 verzorgt Incluzio de WMO en de Jeugdzorg voor gemeente Hollands Kroon. EGES, dyslexiezorg heeft een contract gesloten met Incluzio om in de hele gemeente kinderen met ernstige en enkelvoudige dyslexie (EED) te kunnen onderzoeken en behandelen. Wanneer de school het vermoeden heeft dat er...

Lees verder

Geslaagden gefeliciteerd !!

Afgelopen weken hebben we weer veel geslaagde leerlingen en oud-leerlingen kunnen feliciteren met het behalen van hun diploma.  Het is voor de medewerkers van EGES elk jaar weer ontzettend fijn te horen dat de bijdrage die ze hebben mogen leveren tot succes heeft geleid. Zo telden we er...

Lees verder

WEG MET DRUK OP KLEUTERS

In het programma “De Monitor” van 21 februari wordt de leerdruk op kleuters in het onderwijs aan de orde gesteld. Sinds de nieuwe wet op het basisonderwijs dienen kleuters wel te leren. Maar daar horen letters en cijfers natuurlijk niet bij.  Kennis van letters in de kleuterfase geeft...

Lees verder

Dyslexieverklaring niet te koop!

In de aflevering van RAMBAM van 10 februari 2016 wordt gesteld dat dyslexieverklaringen eenvoudig te koop zouden zijn. Dit geldt niet voor EGES. EGES is aangesloten bij het Kwaliteitsinstituut Dyslexie. Dat garandeert de strenge eisen waaraan elke verklaring moet voldoen. Als alle scholen de eis van een kwaliteitskeurmerk zouden stellen is...

Lees verder

Nieuwe website EGES

EGES, Dyslexiezorg toont vol trots een totaal nieuwe website. Deze voldoet helemaal aan de eisen van deze tijd. Uiteraard is alles veel overzichtelijker gerangschikt en passen de pagina’s op pc, tablet en smartphone. Al onze medewerkers kunnen zelf berichten plaatsen op het ‘blog’. Hierdoor is het geheel voor onze...

Lees verder

Handelen bij dyslexie

Uitgangspunten Wanneer uit onderzoek blijkt dat we te maken hebben met een dyslecticus stelt de begeleider een plan op. In het plan staan aanwijzingen gericht op lezen, spellen en andere vakken. Hierbij gebruiken we het ezelsbruggetje ‘ABCDE’ waarbij Acceptatie en Begrip voorop staan, gevolgd door Compensatie en Dispensatie....

Lees verder

Hoe help je je eigen kind?

1. Praat met je kind van jongs af aan. Verklank de letters, vraag je kind naar een mening en geef de tijd om na te denken. 2. Leer je kind na te denken over wat gelezen wordt. Stel je kind vragen na het samen lezen zoals: ”Wat is...

Lees verder

Effectieve interventies

De voornaamste kenmerken van goed werkende remediëring volgens Maureen Lovett in het Canadese programma “PHAST,Empower Reading”. De vaardigheden van lezen en schrijven van kinderen en volwassenen ontwikkelen zich door effectieve instructie en steeds moeilijker wordende oefeningen. Onderzoek heeft aangetoond dat effectieve programma’s: zich direct richten op de essentiële...

Lees verder